در ایزو 20508 یا ISO 20508 روش استاندارد اندازهگیری «عبوردهی نور مرئی» ( TvT_v ) برای پوششهای نازک سرامیکی شفاف روی زیرلایههای شفاف ارائه میشود؛ هدف اصلی آن ایجاد دادههای قابل مقایسه برای لایههایی است که به عنوان الکترود شفاف، پوشش ضدبازتاب، فیلتر نوری یا لایهٔ سدّ UV در نمایشگرها و پنجرههای هوشمند به کار میروند. نسخهٔ فعلی ISO 20508:2003 (بررسی و تأیید مجدّد در ۲۰۲۰) همچنان معتبر است و در بسیاری از کشورها عیناً به عنوان استاندارد ملی (مثلاً GSO ISO 20508:2016 و MS ISO 20508:2008) انتشار یافته .
ساختار و دامنه ایزو 20508
استاندارد ۹ بند فنی و دو پیوست دارد. محدودهٔ آن پوششهای کاملاً شفاف (بیرنگ، سطح صاف و موازی) با ضخامت زیر ≈ 1 µm بر روی شیشه، کوارتز یا پلاستیک شفاف است؛ نمونههای رنگی، مات یا دارای ناهمواری عمده مشمول نمیشوند .
بندهای اصلی
| شماره بند | محتوای کلیدی | منبع |
|---|---|---|
| 1 Scope | تعریف محدوده و استثناها (رنگی، ناهموار، نیمهشفاف) | ISO |
| 2 Normative references | ISO 9050 (تعریف طیف خورشیدی) و ISO 13655 (فوتومتری) | ANSI Webstore |
| 3 Terms & definitions | عبوردهی طیفی، عبوردهی مرئی، جذب و بازتاب | iTeh Standards |
| 4 Principle | اندازهگیری طیفی با اسپکتروفتومتر و محاسبه TvT_v با توزین منحنی طیف دید انسان | Iteh Standards |
| 5 Apparatus | اسپکتروفتومتر 380‑780 nm، پهنای شکاف ≤ 5 nm، هندسه پرتو 8°/0° یا 0°/0° | ANSI Webstore |
| 6 Test pieces | حداقل سه قطعه 25 mm × 25 mm، تمیزکرده با ایزوپروپانول | Iteh Standards |
| 7 Procedure | کالیبراسیون در هوای آزاد؛ نمونه عمود بر پرتو؛ اسکن 5 nm گام | Iteh Standards |
| 8 Calculation | انتگرالگیری وزنی بر اساس تابع V(λ)V(λ) و فرمول Tv=∫λT(λ) V(λ) dλ∫λV(λ) dλT_v = \frac{\int_{λ} T(λ)\,V(λ)\,dλ}{\int_{λ} V(λ)\,dλ} | iTeh Standards |
| 9 Test report | ذکر ضخامت فیلم، نوع زیرلایه، منحنی طیف، TvT_v (٪) و عدمقطعیت | ANSI Webstore |
| Annex A (informative) | چیدمان نوری دستگاه و تصحیح بازتاب پشت زیرلایه | Iteh Standards |
روش آزمون ایزو 20508 بهاختصار
-
کالیبراسیون اسپکتروفتومتر با استاندارد عبور هوا (مرجع)؛ از زیرلایهٔ لخت بهجای مرجع استفاده نمیشود تا اثر انعکاس پشت حذف گردد.
-
اندازهگیری طیفی T(λ)T(λ) از 380 تا 780 nm در گام ≤ 5 nm؛ پرتو باید عمود بر صفحهٔ نمونه باشد.
-
محاسبه عبوردهی مرئی TvT_v با وزینکردن منحنی T(λ)T(λ) بر اساس حساسیت چشم انسان و تقسیم بر انتگرال تابع حساسیت.
دقت و محدودیتها
-
خطای دستگاه (نویز ±0.5 %) و پارازیت انعکاس میتواند مقدار TvT_v را تا ±1 ٪ تغییر دهد؛ Annex A نحوهٔ تصحیح را توضیح میدهد.
-
استاندارد برای فیلمهای عمداً رنگی یا نیمهشفاف کاربرد ندارد؛ چنین مواردی باید طبق ISO 9050 یا روشهای فوتومتری CIE اندازهگیری شوند.
حوزههای کاربرد ایزو 20508
| صنعت | نمونه پوشش | دلیل اهمیت TvT_v |
|---|---|---|
| نمایشگرها | الکترود ITO روی شیشه | توازن رسانایی‑شفافیت برای نور پسزمینه |
| پنجره هوشمند | لایه WO₃ اکتروکرومیک | بهینهسازی عبور نور و بهرهٔ انرژی |
| فوتوولتائیک | پوشش ضدبازتاب SiO₂/TiO₂ | افزایش جذب نور سلول خورشیدی ISO |
وضعیت گواهی و انطباق
ISO برای واژهنامه یا روشهای آزمون چنین، گواهی صادر نمیکند؛ تولیدکنندگان و آزمایشگاهها با صدور گزارش آزمون مطابق ISO 20508 و ذکر جزئیات بند 9، انطباق را نشان میدهند .
جمعبندی ایزو 20508
ایزو 20508 روش استاندارد، ساده و قابلتکراری برای سنجش عبوردهی نور مرئی پوششهای سرامیکی شفاف روی زیرلایههای شیشهای یا پلیمری فراهم میسازد. با اجرای بندهای 5 تا 8 و گزارش کامل بند 9، میتوان ویژگی نوری فیلمهای الکترود شفاف، ضدبازتاب یا محافظ UV را به صورت دادههای قابلمقایسه ثبت کرد؛ این دادهها مبنای طراحی سیستمهای اپتوالکترونیک و ممیزی کیفیت در بازار جهانی است، بیآنکه نیازی به «گواهینامه ISO» باشد. با سپاس از شما همراهان گرامی وبسایت هوداک سیستم فرتاک که مقاله ایزو 20508 را مطالعه کردید؛ سوالات و نظرات خود را در بخش نظرات بپرسید.
برای اخذ گواهینامه ایزو معتبر با هوداک سیستم فرتاک در تماس باشید.