مطالب مجوز افتا
- سوالات آزمون افتا
- انواع مجوز افتا
- گواهی افتا چیست
- سایت افتا چیست؟
- دریافت مجوز افتا برای شرکت
- افتا زیر نظر کجاست
- افتا ریاست جمهوری چیست
- آزمون افتا
- تاییدیه افتا
- سازمان افتا چیست
- شرکت های دارای مجوز افتا
- سامانه استعلام افتا
- دریافت گواهینامه افتا
- مجوز افتا برای نرم افزار
- گواهی امنیتی افتا
- دستورالعمل افتا
- مراحل دریافت مجوز افتا
- افتا محصول
- شرایط دریافت مجوز افتا
- منابع آزمون افتا
دسته ها
آخرین مطالب
در سال های اخیر با گسترش وابستگی سازمان ها، شرکت ها و نهادهای دولتی به سامانه های دیجیتال، اهمیت امنیت اطلاعات بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است. نشت داده، حملات سایبری، نفوذ به سامانه های سازمانی و اختلال در خدمات الکترونیکی، تهدیدهایی هستند که هر کسب وکاری را در معرض خطر قرار می دهند. به همین دلیل، وجود یک چارچوب رسمی برای تأیید امنیت محصولات و خدمات فناوری اطلاعات ضرورتی انکارناپذیر است. در ایران، این وظیفه به عهده «مرکز مدیریت راهبردی افتا» گذاشته شده که با صدور مجوزهای امنیتی، سطح قابل قبولی از اعتماد را برای همکاری میان شرکت ها و سازمان های حساس تضمین می کند. دریافت مجوز افتا نه تنها نشانه تخصص، توان فنی و بلوغ امنیتی یک شرکت است، بلکه پیش شرط شرکت در بسیاری از مناقصات و همکاری های دولتی به شمار می رود. در این مقاله، به شکل کامل و مرحله به مرحله بررسی می کنیم که مجوز افتا چیست، چه کاربردی دارد، و شرکت ها چگونه می توانند آن را دریافت کنند.
مجوز افتا چیست؟
مجوز افتا، تأییدیه ای رسمی و معتبر از سوی «مرکز مدیریت راهبردی امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات» است که برای ارزیابی و تأیید سطح امنیتی شرکت ها، محصولات نرم افزاری و خدمات فناوری اطلاعات صادر می شود. این مجوز نشان می دهد که یک شرکت از استانداردهای امنیت اطلاعات تبعیت کرده و توانایی ارائه خدمات یا تولید محصولاتی را دارد که از نظر فنی، ساختاری و امنیتی قابل اعتماد هستند.
در واقع، مجوز افتا نقش یک تضمین امنیتی ملی را ایفا می کند و کمک می کند سازمان های دولتی، دستگاه های حساس و حتی شرکت های بزرگ خصوصی بتوانند با اطمینان بیشتری از محصولات و خدمات شرکت دریافت کننده مجوز استفاده کنند. این مجوز بیانگر این است که شرکت مورد نظر، فرآیندهای امنیتی مشخصی را پیاده سازی کرده، نیروهای متخصص امنیت اطلاعات در اختیار دارد، و زیرساخت های فنی و فیزیکی آن در سطح قابل قبولی از حفاظت قرار دارند.
انواع مجوز افتا
مجوزهای افتا به صورت کلی در دو بخش اصلی صادر می شوند که هرکدام هدف، فرآیند ارزیابی و الزامات متفاوتی دارند. نخستین دسته، «مجوز خدمات افتا» است که برای شرکت هایی صادر می شود که خودشان ارائه دهنده خدمات امنیت اطلاعات هستند؛ مانند شرکت های فعال در حوزه تست نفوذ، مشاوره امنیت، آموزش امنیت سایبری، پیاده سازی استانداردهای امنیتی یا مدیریت عملیات امنیت.
این مجوز نشان می دهد شرکت مورد نظر از نظر سطح دانش فنی، تیم متخصص، سابقه کاری و زیرساخت های عملیاتی در جایگاه قابل قبولی قرار دارد. دسته دوم، «گواهی ارزیابی امنیتی محصول» است که برای نرم افزارها، سامانه ها و حتی تجهیزات سخت افزاری صادر می شود. این نوع گواهی اعلام می کند محصول ارائه شده توسط شرکت، از نظر ساختار کدنویسی، معماری، استقرار، و سیاست های امنیتی، مورد آزمون و ارزیابی دقیق قرار گرفته و در برابر تهدیدات رایج سایبری مقاوم است.
تفاوت مهم این دو نوع مجوز در این است که یکی اعتبار شرکت را از منظر توانمندی های امنیتی تأیید می کند و دیگری کیفیت امنیتی خودِ محصول را. هر دو مجوز برای همکاری با نهادهای دولتی یا سازمان های حساس ضروری هستند و در بسیاری از پروژه ها بدون داشتن آنها امکان ارائه محصول یا خدمت وجود ندارد.
برای دریافت مجوز افتا برای شرکت (امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات)، لازم است مراحل مشخصی را طی کرده و مدارک معینی را ارائه دهید. در ادامه، به تفصیل این مراحل و مدارک مورد نیاز را شرح میدهم:
مراحل دریافت مجوز افتا برای شرکتها
ثبتنام در سامانه رسمی افتا: ابتدا باید در سامانه مجوزهای مرکز مدیریت راهبردی افتا به نشانی certification.cyber.ir ثبتنام کرده و اطلاعات اولیه شرکت را وارد نمایید.
تکمیل فرمها و بارگذاری مدارک: پس از ثبتنام، فرمهای مربوطه را تکمیل کرده و مدارک مورد نیاز را در سامانه بارگذاری کنید.
بررسی اولیه مدارک توسط کارشناسان افتا: کارشناسان مرکز افتا مدارک ارسالشده را بررسی کرده و در صورت نیاز، درخواست اصلاح یا تکمیل مدارک را اعلام میکنند.
دعوت به مصاحبه فنی و تخصصی (در صورت نیاز): در برخی موارد، بسته به نوع مجوز و سوابق شرکت، مصاحبهای تخصصی با مدیر فنی یا اعضای تیم انجام میشود.
بازرسی حضوری از محل شرکت: تیم ارزیابی مرکز افتا به محل شرکت مراجعه کرده و وضعیت زیرساختهای فنی، منابع انسانی، فضای کاری و تجهیزات را بررسی میکنند.
ارزیابی نهایی و تأیید صلاحیت: بر اساس نتایج بازدید میدانی و بررسی مدارک، تصمیم نهایی در خصوص صدور مجوز گرفته میشود.
پرداخت هزینههای مربوطه: پس از تأیید نهایی، هزینههای مربوط به صدور مجوز را پرداخت کرده و نسخه نهایی اسناد مورد نیاز را تحویل دهید.
صدور رسمی مجوز افتا: در صورت موفقیت در تمامی مراحل قبلی، مجوز رسمی از سوی مرکز مدیریت راهبردی افتا صادر و بهصورت فیزیکی یا الکترونیکی به شرکت ارسال میشود.
مدارک مورد نیاز برای دریافت مجوز افتا
شرکت ها برای دریافت مجوز افتا باید مجموعه ای از مدارک حقوقی، فنی و مدیریتی را ارائه دهند تا مرکز افتا بتواند وضعیت واقعی شرکت و میزان آمادگی آن را ارزیابی کند. این مدارک شامل اطلاعات هویتی شرکت، اسناد ثبت رسمی، معرفی اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل، سوابق اجرایی، توان فنی و نیز شرایط محیطی و زیرساختی شرکت است.
در مرحله اول، اساسنامه شرکت، آگهی تأسیس و آخرین روزنامه رسمی مورد بررسی قرار می گیرند تا هویت قانونی شرکت تثبیت شود. سپس مدارک مربوط به مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره شامل کارت ملی، شناسنامه و گواهی عدم سوءپیشینه ارائه می شود.
پس از آن، مرکز افتا رزومه شرکت و پروژه های قبلی را مطالعه می کند تا مشخص کند شرکت در حوزه امنیت اطلاعات یا تولید نرم افزار مرتبط تجربه کافی دارد یا خیر. ارائه رزومه نیروهای متخصص، مدارک تحصیلی مرتبط با فناوری اطلاعات یا امنیت سایبری و معرفی دقیق نقش و جایگاه این افراد در ساختار سازمانی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
شرکت علاوه بر مدارک فنی باید مستنداتی درباره فضای کاری خود ارائه دهد؛ این شامل سند مالکیت یا اجاره نامه رسمی محل فعالیت، معرفی تجهیزات، زیرساخت شبکه و توضیح فرآیندهای داخلی است. هدف از جمع آوری این مدارک آن است که مرکز افتا بتواند تشخیص دهد آیا شرکت توان عملیاتی، نیروی انسانی متخصص و زیرساخت لازم برای ارائه خدمات یا تولید محصول امن را دارد یا نه. هرگونه نقص در این مدارک موجب طولانی شدن روند بررسی و تأخیر در صدور مجوز خواهد شد.
نکات مهم مجوز افتا
مجوز افتا تنها به شرکتهای حقوقی با تابعیت ایرانی اعطا میشود.
تمامی سهامداران، مدیران و کارکنان شرکت باید تابعیت جمهوری اسلامی ایران را داشته باشند.
داشتن نیروی انسانی متخصص و ارائه سوابق کاری مرتبط با حوزه امنیت اطلاعات الزامی است.
مدت اعتبار مجوز افتا معمولاً ۳ سال است و پس از آن نیاز به تمدید دارد.
مجوز افتا برای چه شرکت هایی الزامی است
دریافت مجوز افتا (امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات) برای برخی شرکتها الزامی است، بهویژه آنهایی که با نهادهای دولتی همکاری میکنند یا در حوزههای حساس فناوری اطلاعات فعالیت دارند. در ادامه، شرکتهایی که ملزم به اخذ این مجوز هستند، معرفی میشوند:
شرکتهایی که ملزم به دریافت مجوز افتا هستند
1. شرکتهای ارائهدهنده خدمات به نهادهای دولتی
بر اساس مصوبات و بخشنامههای رسمی، تمامی سامانهها و سیستمهای الکترونیکی و تحت وب مورد استفاده در سازمانهای دولتی باید دارای گواهینامه افتا و پروانه فعالیت نما باشند.
2. شرکتهای تولیدکننده نرمافزارهای سازمانی و امنیتی
شرکتهایی که نرمافزارهایی مانند اتوماسیون اداری، سیستمهای مدیریت محتوا (CMS)، سامانههای مالی و حسابداری، یا نرمافزارهای امنیتی تولید میکنند و قصد دارند این محصولات را به سازمانهای دولتی یا نهادهای حساس ارائه دهند، باید گواهی ارزیابی امنیتی محصول (افتـا) را دریافت کنند.
3. شرکتهای مشاوره و خدمات امنیت اطلاعات
شرکتهایی که خدمات مشاورهای، پیادهسازی استانداردهای امنیتی، ممیزی امنیتی، یا آموزش در حوزه امنیت اطلاعات ارائه میدهند، ملزم به اخذ گواهی خدمات افتا هستند.
4. شرکتهای ارائهدهنده خدمات اینترنتی و تحت وب
شرکتهایی که خدماتی مانند میزبانی وب، طراحی و توسعه وبسایتهای سازمانی، یا ارائه خدمات ابری به نهادهای دولتی ارائه میدهند، باید گواهی افتا را دریافت کنند تا اطمینان حاصل شود که خدمات آنها از استانداردهای امنیتی لازم برخوردار است.
5. شرکتهای فعال در حوزههای آموزشی، عملیاتی، فنی و مدیریتی امنیت اطلاعات
شرکتهایی که در زمینههای آموزش امنیت اطلاعات، عملیات امنیتی، خدمات فنی مرتبط با امنیت، یا مدیریت امنیت اطلاعات فعالیت میکنند، برای ارائه خدمات به نهادهای دولتی نیاز به دریافت مجوز افتا دارند.
نکات مهم
الزام قانونی: بر اساس مصوبات و بخشنامههای رسمی، استفاده از سامانهها و سیستمهای فاقد گواهی افتا در سازمانهای دولتی ممنوع است.
اعتبار و اعتماد: داشتن گواهی افتا نشاندهنده رعایت استانداردهای امنیتی و افزایش اعتماد مشتریان و نهادهای دولتی به خدمات و محصولات شرکت است.
پیشنیاز همکاری: برای شرکت در مناقصات دولتی یا ارائه خدمات به نهادهای حساس، داشتن گواهی افتا یک پیشنیاز اساسی است.
مدت افتبار مجوز افتا
مدت اعتبار مجوز افتا معمولاً سه سال است و پس از پایان این دوره، شرکت ها باید فرآیند تمدید را طی کنند تا بتوانند فعالیت خود را بدون مشکل ادامه دهند. این بازه زمانی سه ساله به این دلیل انتخاب شده که سطح امنیت شرکت ها، زیرساخت ها و حتی نیروهای متخصص آنها ممکن است در طول زمان تغییر کند و نیاز باشد مجدداً مورد ارزیابی قرار گیرند.
در زمان تمدید، مرکز افتا معمولاً بخش های کلیدی مانند وضعیت تیم فنی، به روزرسانی های امنیتی، محصولات جدید و تغییرات در ساختار سازمانی را بررسی می کند تا مطمئن شود شرکت همچنان معیارهای امنیتی لازم را داراست. اگر شرکت در این دوره سه ساله از استانداردهای امنیتی فاصله گرفته باشد یا ساختار فنی آن دچار ضعف شود، ممکن است روند تمدید با تأخیر یا حتی عدم تأیید مواجه شود.
بنابراین شرکت ها باید در طول اعتبار مجوز، سطح امنیت عملیاتی خود را حفظ کرده و مستندات و فرآیندهایشان را به روز نگه دارند. اهمیت توجه به زمان اعتبار مجوز از این جهت است که بسیاری از قراردادها و همکاری ها خصوصاً با دستگاه های دولتی مشروط به داشتن مجوز معتبر هستند و پایان یافتن اعتبار، می تواند موجب توقف همکاری یا تعلیق پروژه ها شود.
تفاوت مجوز خدمات افتا و گواهی امنیتی محصول
تفاوت میان مجوز خدمات افتا و گواهی امنیتی محصول یکی از مهم ترین نکاتی است که شرکت ها باید پیش از اقدام برای دریافت مجوز به آن توجه کنند، زیرا هرکدام مسیر، الزامات و معیارهای بررسی متفاوتی دارند. مجوز خدمات افتا برای شرکت هایی صادر می شود که خودشان ارائه دهنده خدمات امنیت اطلاعات هستند؛ یعنی فعالیت هایی مانند تست نفوذ، مشاوره امنیت، پیاده سازی استانداردهای امنیتی، ممیزی امنیت اطلاعات، پشتیبانی امنیتی و آموزش امنیت را انجام می دهند.
در این نوع مجوز، تمرکز اصلی مرکز افتا بر توان فنی شرکت، سطح تجربه تیم متخصص، کیفیت فرآیندهای امنیتی داخلی، ساختار سازمانی و میزان آمادگی عملیاتی است. به عبارتی، صدور این مجوز تأیید می کند که شرکت از توان کافی برای انجام پروژه های امنیت اطلاعات برخوردار است.
در مقابل، گواهی امنیتی محصول برای شرکت هایی صادر می شود که یک نرم افزار، سامانه یا محصول سخت افزاری تولید کرده اند و قصد دارند آن را به سازمان های دولتی یا نهادهای حساس ارائه دهند. در این نوع ارزیابی، تمرکز بر خود محصول است و مرکز افتا محصول را از نظر امنیت معماری، کیفیت کدنویسی، نوع پیاده سازی، مقاومت در برابر تهدیدات سایبری و سطح محافظت از اطلاعات بررسی می کند. نتیجه این ارزیابی، تعیین سطح امنیت محصول و تأیید آن برای استفاده در ساختارهای سازمانی است.
بنابراین، در حالی که مجوز خدمات افتا توانمندی شرکت را به عنوان ارائه دهنده خدمات اثبات می کند، گواهی امنیتی محصول کیفیت و ایمنی خود نرم افزار یا سامانه را تأیید می کند. شرکت ها باید از ابتدا بدانند بر اساس زمینه فعالیتشان برای کدام نوع اقدام کنند تا فرآیند سریع تر و دقیق تر پیش رود.
هزینه دریافت مجوز افتا
هزینه دریافت مجوز افتا بسته به نوع مجوز مورد درخواست، اندازه شرکت، میزان پیچیدگی خدمات یا محصول و فرآیندهای ارزیابی متفاوت است و رقم ثابتی برای همه شرکت ها اعلام نمی شود. در حالت کلی، شرکت هایی که برای مجوز خدمات افتا اقدام می کنند هزینه های مربوط به بررسی مدارک، ارزیابی تخصصی، مصاحبه فنی و بازدید حضوری را پرداخت می کنند، در حالی که برای دریافت گواهی امنیتی محصول علاوه بر این موارد، هزینه های مربوط به آزمون های امنیتی تخصصی روی نرم افزار یا سامانه نیز اضافه می شود.
این آزمون ها شامل ارزیابی کد، تحلیل آسیب پذیری، تست نفوذ کنترل شده و بررسی امنیت معماری محصول است که مستلزم صرف زمان و مشارکت تیم متخصص مرکز افتاست. به همین دلیل، هزینه گواهی امنیتی محصول معمولاً بیشتر از هزینه مجوز خدمات است. در مجموع، هزینه های مربوط به صدور مجوز افتا به عنوان سرمایه گذاری در امنیت شرکت محسوب می شود و شرکت هایی که قصد حضور در مناقصات یا همکاری با دستگاه های دولتی دارند، بدون پرداخت این هزینه ها امکان دریافت مجوز را نخواهند داشت. نهایی شدن مبلغ دقیق تنها پس از بررسی پرونده و نوع درخواست توسط کارشناسان مرکز افتا اعلام می شود.
زمان لازم برای اخذ مجوز افتا
فرآیند دریافت مجوز افتا معمولاً بین دو تا شش ماه زمان می برد، اما این بازه زمانی ثابت نیست و به میزان آمادگی شرکت، کامل بودن مدارک و سرعت پاسخ گویی در مراحل مختلف بستگی دارد. شرکت هایی که از قبل مدارک و مستندات منسجم تری دارند و نیروهای متخصص آنها به خوبی تعریف شده اند، معمولاً سرعت بیشتری در عبور از مرحله بررسی اولیه خواهند داشت.
طولانی ترین مرحله معمولاً بازدید حضوری و بررسی میدانی زیرساخت هاست که ممکن است با توجه به تعداد درخواست ها در صف بررسی قرار گیرد. برای گواهی امنیتی محصول نیز زمان بیشتری برای آزمون های فنی لازم است، زیرا ارزیابی محصول و تست های امنیتی نیازمند تحلیل دقیق و بررسی چندلایه است.
اگر شرکت در مراحل اولیه با ایرادات مدارکی مواجه شود یا نیاز به اصلاحات در ساختار امنیتی پیدا کند، زمان دریافت مجوز افزایش خواهد یافت. بنابراین بهترین راه برای کاهش زمان، آماده سازی کامل قبل از ثبت درخواست و ارائه مستندات دقیق و حرفه ای است.
لزوم داشتن نیروی انسانی متخصص برای مجوز افتا
داشتن نیروی انسانی متخصص یکی از مهم ترین الزامات برای دریافت مجوز افتا است؛ زیرا مرکز افتا تنها زمانی مجوز صادر می کند که مطمئن شود شرکت از ظرفیت واقعی برای انجام کارهای امنیتی برخوردار است. این موضوع هم برای مجوز خدمات افتا و هم برای گواهی امنیتی محصول اهمیت دارد. شرکت ها باید تیمی متشکل از متخصصان امنیت اطلاعات، کارشناسان شبکه، توسعه دهندگان نرم افزار و افراد آشنا با استانداردها و چارچوب های امنیتی داشته باشند.
رزومه، مدارک تحصیلی و تجربه کاری این افراد به صورت دقیق بررسی می شود تا مشخص گردد آنها توانایی مدیریت و اجرای پروژه های امنیتی را دارند. علاوه بر این، مرکز افتا معمولاً در مصاحبه فنی، از مدیر یا مسئول فنی شرکت سؤالات تخصصی می پرسد تا اطمینان پیدا کند که دانش فنی صرفاً در مدارک وجود ندارد، بلکه در عمل نیز قابل اتکا است.
شرکت هایی که نیروهای متخصص و ثابت ندارند یا به صورت قراردادی و پراکنده فعالیت می کنند، معمولاً در دریافت مجوز با مشکل مواجه می شوند. بنابراین داشتن تیم پایدار، آموزش دیده و متناسب با حوزه فعالیت، یک رکن اساسی برای موفقیت در این فرآیند است.
جمع بندی
دریافت مجوز افتا برای شرکت هایی که در حوزه فناوری اطلاعات فعالیت دارند، به ویژه آنهایی که قصد همکاری با نهادهای دولتی یا سازمان های حساس را دارند، یک ضرورت اساسی است. این مجوز تنها یک مدرک اداری نیست، بلکه نشان دهنده توان فنی، زیرساخت های استاندارد و بلوغ امنیتی شرکت است. فرآیند دریافت مجوز شامل ارزیابی دقیق مدارک، بررسی توان نیروی انسانی، تحلیل سوابق کاری، مصاحبه فنی و بازدید حضوری است و تنها شرکت هایی که از نظر ساختاری و فنی به سطح مطلوب رسیده باشند موفق به دریافت آن می شوند.
هزینه و زمان لازم برای اخذ این مجوز نیز بسته به نوع محصول یا خدمات متفاوت است، اما در نهایت تبدیل به یک سرمایه گذاری ارزشمند می شود که مسیر ورود شرکت به پروژه های بزرگ و مناقصات دولتی را هموار می کند. رعایت الزامات امنیتی، داشتن تیم متخصص و آماده سازی دقیق مدارک، سه عامل کلیدی برای موفقیت در این مسیر محسوب می شوند و شرکت ها با توجه به این موارد می توانند بدون چالش، مجوز افتا را دریافت کرده و از مزایای آن بهره مند شوند.
سوالات متداول مجوز افتا
مجوز افتا چیست؟
مجوز افتا تأییدیه ای رسمی از مرکز مدیریت راهبردی افتاست که نشان می دهد یک شرکت یا محصول نرم افزاری از استانداردهای امنیت اطلاعات تبعیت می کند و برای همکاری با نهادهای دولتی قابل اعتماد است.
چه شرکت هایی باید مجوز افتا داشته باشند؟
شرکت هایی که قصد ارائه نرم افزار، سامانه یا خدمات امنیتی به سازمان های دولتی یا نهادهای حساس را دارند، ملزم به دریافت این مجوز هستند. شرکت های ارائه دهنده خدمات امنیت اطلاعات نیز برای فعالیت رسمی به این مجوز نیاز دارند.
مدت اعتبار مجوز افتا چقدر است؟
این مجوز معمولاً سه سال اعتبار دارد و پس از آن باید دوباره تمدید شود تا شرکت همچنان در فهرست مجموعه های تأییدشده باقی بماند.
زمان لازم برای دریافت مجوز افتا چقدر است؟
بازه زمانی دریافت مجوز معمولاً بین دو تا شش ماه است و به میزان کامل بودن مدارک، آمادگی شرکت و روند بررسی کارشناسان بستگی دارد.
آیا داشتن نیروی متخصص برای دریافت مجوز الزامی است؟
بله، شرکت باید نیروهای متخصص امنیت اطلاعات و فناوری را به صورت رسمی در ساختار خود داشته باشد؛ زیرا این یکی از مهم ترین معیارهای مرکز افتا برای صدور مجوز است.
جهت اخذ انواع گواهینامه های ایزو معتبر می توانید از طریق WhatsApp با ما ارتباط بگیرید و از مشاوره رایگان متخصصین مرکز مشاوره هوداک سیستم فرتاک بهرمند شوید.